365 dagen project brillen

Een korte brilgeschiedenis 2

Verleden week had ik het over de eerste bril. Een montuur met twee glazen balancerend op je neus. Die eerste bril werd vooral gedragen door geleerden (259) en monniken. Het was namelijk een voorrecht er eentje te hebben. Gelukkig vonden ze al snel banden uit waarmee de bril om het hoofd werd gehouden. Dat zal wel flink zijn opgevallen in die tijd. Ten eerste heb je een bril en dan ook nog iets van (ver)banden om je hoofd. Rond 1730 werden de vaste zijpoten ontwikkeld. De adel droeg in die tijd graag een bril. Het was in de mode. Er kwam nog een interessant brilletje bij, de lorgnet. Een bril op een stokje zeg maar. Dus eerst kwam Clementine chaotisch in een wolk van zijde en tule voorbij draven op het bal, met d'r montuur balancerend op haar neus. Vervolgens zag men Geertrude staan, de rust zelve, enigszins beschamend voor zo'n vertoning. Tssss..... Ik heur hier niet bij. Demonstratief haar lorgnet voor zich houdend. Ook de adelmannen hadden in die tijd iets nieuws, een monocle (261). Een bril dat uit een enkel glas bestaat en vastgemaakt is aan een koord. Dat vis je dan zo interessant uit het zakje van je colbert en drukt het tussen wenkbrauw en oog. 't Zal wel veel vette vingerafdrukken op het glas hebben gegeven. Ik vind het boeiend te zien hoe de wenkbrauw over zo'n glas stulpt. Een bril in de media afgebeeld, wordt regelmatig in verband gebracht met bepaalde doelgroepen. Dames die in het zakelijk leven een functie hebben, krijgen in tijdschriften vaak een mantelpakje aan en een bril op de neus geplant. Of heren in de medische sector zie je geregeld in witte jas met bril. Wat dat betreft is er niet zo veel veranderd. Een bril kan nog steeds voor een bepaalde uitstraling/status zorgen. In het begin van de 17e eeuw is de goedkope draadbril met geslepen glazen ontworpen. Zo kon het gewone volk ook een bril aanschaffen. En dat is maar wat fijn, je kan in ieder geval zien dat de vis vers is, als je dat al niet ruikt.. Of je oma kan je lekker voorlezen. Want daar gaat het uiteindelijk om, je hebt beter zicht en dit heeft zo ongelofelijk veel mogelijkheden. En dan heb ik het er nog niet eens over dat je er met een bril best wel lekker uit kunt zien (264), ik bedoel maar. Persoonlijk zijn er voor mij als bril drager nog steeds een drietal nadelen. De overgang van koude naar warmte en andersom, de glazen beslaan gelijk. Regen, ik zie geen steek. En 't komt toch nog vaak voor dat ik niet meer weet waar ik m heb neergelegd...

259

260

261

262

263

264

265

365 dagen project week 1

Een korte brilgeschiedenis 1

Toen ik in januari van het afgelopen jaar hier mee startte, was voor mij de grootste uitdaging dat ik het zou gaan volhouden. Een jaar lang met een onderwerp bezig zijn. Een plan had ik niet gemaakt. Ik begon gewoon. Zo kwam ik er achter dat ik nog niets heb verteld over het ontstaan van de bril. Ik ben me er maar eens in gaan verdiepen. Al eeuwen lang zijn mensen bezig optische hulpmiddelen te ontwikkelen. De Arabische wiskundige al Hazin al Haitham (foto) ontdekte de breking van licht in glas. Deze ontdekking zorgde er voor dat het eerste optische hulpmiddel ontwikkeld kon worden: de leessteen. Je kunt je dat voorstellen als een soort vergrootglas. Deze steen werd gemaakt van het lichtgekleurde glas beryl. Hier is ons woord bril van afgeleid. Rond het jaar 1285 ontstaat de bril. Een dominicaan ontwerpt een bril waarbij twee leesstenen in een houten vatting geplaatst worden. In de begintijd werden de monturen van hout, metaal, hoorn, been en leer gemaakt. Ze bestaan slechts uit twee glazen en een neusbrug (255). Tja, en toen ging m'n fantasie met me op de loop. Een bril zonder pootjes balancerend op je hoofd. 't Is een beetje fris, je wilt je colbertje dichtknopen. 't Gaat een beetje stroef met koude vingers. Dus kijk je naar beneden en ja hoor, hij valt. Of deze. Trots ben je op je mooie paard. Je houdt je leidsels vast en wilt in galop. Zonder bril zie je geen steek. Toch dan maar afzetten? En deze dan. Je hebt een gala en bent gekleed in een wolk van zijde en tule. Je ziet er uit als een plaatje, haar mooi opgestoken. Komt een beetje chaotisch binnen, je hoofd in je nek, want ja die bril is een beetje wiebelig. Achter je staan twee mannen, wat heeft zij nou op haar neus? Volgende week meer.

252

253

254

255

256

257

258